Welkom bij OSTL: de Organisatie voor de Studie van het Verdragsrecht

Organisatie voor de Studie van het Verdragsrecht

Een internationale vereniging van wetenschappers, diplomaten en instellingen

Het Akkoord van Parijs: uitdagingen bij het realiseren van de wereldwijde klimaatdoelstellingen

Inleiding

Het Akkoord van Parijs, dat in 2015 werd aangenomen in het kader van het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (UNFCCC), is een baanbrekend internationaal verdrag dat tot doel heeft de wereldwijde klimaatverandering te bestrijden door middel van samenwerking tussen landen. De voornaamste doelstelling is de stijging van de wereldwijde gemiddelde temperatuur te beperken tot ruim onder 2 °C boven het pre-industriële niveau, met een ambitieus streefdoel van 1,5 °C (UNFCCC, 2015). Dit akkoord, dat in 2023 door 196 partijen is ondertekend en door 195 is geratificeerd, wordt geprezen als een cruciale stap voorwaarts in de aanpak van de dringende dreiging van klimaatverandering. De uitdagingen bij het verwezenlijken van de ambitieuze doelstellingen zijn echter veelzijdig en omvatten politieke, economische, juridische en sociale aspecten. Dit artikel gaat diep in op deze uitdagingen, met de nadruk op de structurele en praktische belemmeringen voor een succesvolle uitvoering van het Akkoord van Parijs. Daarnaast wordt gekeken naar de juridische kaders die de toetreding tot verdragen regelen, met name hoe een land krachtens internationaal en nationaal recht tot dergelijke verdragen kan toetreden, de monistische of dualistische benaderingen van de omzetting van verdragen, en de relevantie van het Verdrag van Wenen inzake het verdragenrecht (VCLT) van 1969 voor het Akkoord van Parijs. Om de context te verduidelijken, gaat deze analyse uit van een hypothetisch land, aangeduid als „Land X“, om de juridische processen en uitdagingen met betrekking tot deelname aan verdragen te illustreren.

Het Akkoord van Parijs en de wereldwijde klimaatdoelstellingen

Het Akkoord van Parijs, dat op 12 december 2015 tijdens de 21e Conferentie van de Partijen (COP21) bij het UNFCCC is aangenomen, biedt een kader voor wereldwijde klimaatmaatregelen door middel van nationaal vastgestelde bijdragen (NDC’s). Deze NDC’s zijn vrijwillige toezeggingen van elke partij om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen en zich aan te passen aan de gevolgen van klimaatverandering, waarbij periodieke evaluaties plaatsvinden om de ambitie in de loop van de tijd te verhogen (artikel 4, Akkoord van Parijs, 2015). In tegenstelling tot zijn voorganger, het Protocol van Kyoto, hanteert het Akkoord van Parijs een bottom-upbenadering, waarbij landen hun eigen doelstellingen mogen vaststellen, terwijl transparantie en verantwoordingsplicht worden bevorderd door middel van een wereldwijde inventarisatie om de vijf jaar (artikel 14, Akkoord van Parijs, 2015).

De primaire doelstelling om de wereldwijde temperatuurstijging te beperken tot ruim onder 2 °C, en idealiter tot 1,5 °C, is gebaseerd op de wetenschappelijke consensus dat het overschrijden van deze drempels zou leiden tot catastrofale gevolgen voor het milieu, waaronder zeespiegelstijging, extreme weersomstandigheden en verlies aan biodiversiteit (IPCC, 2018). Bovendien benadrukt de overeenkomst de noodzaak van klimaatfinanciering, waarbij ontwikkelde landen toezeggen om tegen 2020 jaarlijks 100 miljard dollar te mobiliseren ter ondersteuning van mitigatie- en aanpassingsinspanningen in ontwikkelingslanden (artikel 9, Akkoord van Parijs, 2015). Ondanks deze toezeggingen staat de internationale gemeenschap voor aanzienlijke hindernissen bij het omzetten van deze doelstellingen in concrete resultaten.

Uitdagingen bij het realiseren van de mondiale klimaatdoelstellingen

1. Verschillen in nationale toezeggingen en ambitie

Een van de grootste uitdagingen van het Akkoord van Parijs ligt in het vrijwillige karakter van de NDC’s. Hoewel deze flexibiliteit cruciaal was om een vrijwel universele deelname te waarborgen, heeft dit geleid tot grote verschillen in ambitie en mate van inzet. Volgens het Milieuprogramma van de Verenigde Naties (UNEP) zijn de huidige NDC’s onvoldoende om de 1,5 °C-doelstelling te halen; prognoses wijzen op een temperatuurstijging van 2,4–3,5 °C tegen 2100 als het beleid ongewijzigd blijft (UNEP, 2022). Grote uitstoters, zoals China en de Verenigde Staten, hebben aanzienlijke toezeggingen gedaan – China streeft naar koolstofneutraliteit in 2060 en de VS zijn in 2021 opnieuw tot het akkoord toegetreden met een doelstelling van netto-nuluitstoot in 2050 – maar de uitvoering blijft achter bij de retoriek. Kleinere of ontwikkelingslanden beschikken ondertussen vaak niet over de middelen om hun doelstellingen te halen, wat een ongelijkheid in capaciteit aan het licht brengt die de collectieve vooruitgang ondermijnt.

2. Economische en politieke belemmeringen

Economische overwegingen vormen een andere enorme uitdaging. De overgang naar een koolstofarme economie vereist aanzienlijke investeringen in hernieuwbare energie, infrastructuur en technologie. Voor veel landen, met name die welke afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen, brengt deze verschuiving economische ontwrichting en weerstand van machtige industrieën met zich mee. Zo worden economieën die afhankelijk zijn van steenkool geconfronteerd met banenverlies en zorgen over de energiezekerheid, wat leidt tot politieke tegenstand tegen streng klimaatbeleid (Wereldbank, 2021). Bovendien kunnen politieke instabiliteit of regeringswisselingen klimaatverplichtingen doen ontsporen, zoals bleek uit de terugtrekking van de VS uit het Akkoord van Parijs in 2020 onder de regering-Trump, gevolgd door hertoetreding onder president Biden in 2021 en een daaropvolgende aankondiging van een nieuwe terugtrekking in 2025 (Wikipedia, 2025).

3. Onvoldoende klimaatfinanciering

De toezegging van de ontwikkelde landen om jaarlijks 100 miljard dollar aan klimaatfinanciering beschikbaar te stellen, is nog niet volledig nagekomen. Uit rapporten blijkt dat de financiering in 2023 nog steeds achterblijft bij deze doelstelling, waarbij onduidelijkheid bestaat over wat precies onder „klimaatfinanciering” valt en er een gebrek aan transparantie is in de rapportage (OESO, 2023). Ontwikkelingslanden, die vaak het meest kwetsbaar zijn voor de gevolgen van klimaatverandering, zijn afhankelijk van deze financiering voor aanpassings- en mitigatieprojecten. Het tekort verergert de wereldwijde ongelijkheden en ondermijnt het vertrouwen dat nodig is voor gezamenlijke actie, zoals uiteengezet in artikel 9 van de Overeenkomst van Parijs (2015), waarin het belang van financiële steun en technologieoverdracht wordt benadrukt.

4. Handhavings- en nalevingskwesties

Het Akkoord van Parijs beschikt niet over een krachtig handhavingsmechanisme, maar vertrouwt in plaats daarvan op transparantie en groepsdruk om naleving te stimuleren. Hoewel het „Enhanced Transparency Framework” op grond van artikel 13 regelmatige rapportage en toetsing van de NDC’s voorschrijft, zijn er geen wettelijke sancties bij niet-naleving (Akkoord van Parijs, 2015). Deze inherente spanning tussen ambitie en verantwoordingsplicht, zoals opgemerkt in recente analyses, betekent dat landen mogelijk voorrang geven aan economische of politieke voordelen op korte termijn boven klimaatdoelstellingen op lange termijn (Nature Communications, 2023). Zonder bindende handhaving hangt de effectiviteit van het akkoord af van de goede wil van de partijen, wat vaak onvoldoende is in het licht van concurrerende nationale belangen.

5. Wetenschappelijke en technologische achterstanden

Ten slotte blijft het tempo van technologische innovatie en implementatie een belemmering vormen. Om netto-nuluitstoot te realiseren, zijn onder meer doorbraken nodig op het gebied van koolstofafvang, opslag van hernieuwbare energie en duurzame landbouw. Hoewel er vooruitgang is geboekt, zijn de schaal en de snelheid van de implementatie ontoereikend om de termijnen van het Akkoord van Parijs te halen. Bovendien waarschuwt het IPCC dat uitstel van maatregelen de afhankelijkheid van onbewezen technologieën, zoals geo-engineering, vergroot, die aanzienlijke ethische en milieurisico’s met zich meebrengen (IPCC, 2022). Deze wetenschappelijke onzekerheden maken het nog moeilijker om de wereldwijde inspanningen af te stemmen op de temperatuurdoelstellingen van het akkoord.

Wettelijk kader voor het sluiten van verdragen: het geval van land X

Om te begrijpen hoe landen omgaan met het Akkoord van Parijs, is het van essentieel belang om de juridische kaders te onderzoeken die de deelname aan verdragen op zowel internationaal als nationaal niveau regelen. Aan de hand van het hypothetische Land X als casestudy wordt in dit hoofdstuk ingegaan op de processen waarmee een staat op rechtmatige wijze verdragen zoals het Akkoord van Parijs in het kader van het UNFCCC kan sluiten, op het onderscheid tussen monistische en dualistische benaderingen van de omzetting van verdragen, en op de omzetting van internationale verplichtingen in nationale wetgeving.

De bevoegdheid tot het sluiten van verdragen en het internationaal recht

Volgens het internationaal recht wordt de bevoegdheid van een staat om verdragen te sluiten geregeld door het Verdrag van Wenen inzake het verdragenrecht (VCLT) van 1969, een fundamenteel document waarin de regels voor het sluiten, interpreteren en beëindigen van verdragen zijn vastgelegd. Artikel 6 van het VCLT bepaalt dat elke staat de bevoegdheid heeft om verdragen te sluiten, wat doorgaans wordt uitgeoefend door staatshoofden, regeringsleiders of ministers van Buitenlandse Zaken (VCLT, 1969). Voor Land X zou toetreding tot de Overeenkomst van Parijs inhouden dat het zijn instemming betuigt om door het verdrag gebonden te zijn, hetzij door ondertekening gevolgd door ratificatie, aanvaarding, goedkeuring of toetreding, zoals uiteengezet in artikel 11 van het VCLT en artikel 20 van de Overeenkomst van Parijs (2015).

Het Akkoord van Parijs, als verdrag in het kader van het UNFCCC, bepaalt in artikel 20 dat het openstaat voor ondertekening door staten die partij zijn bij het UNFCCC, en dat het voor een staat in werking treedt na neerlegging van een akte van bekrachtiging of toetreding bij de secretaris-generaal van de VN, die als depositaris fungeert (Akkoord van Parijs, 2015). Voor land X, ervan uitgaande dat het partij is bij het UNFCCC, zou het proces bestaan uit formele ondertekening tijdens de daarvoor bestemde periode (22 april 2016 tot 21 april 2017, op het hoofdkantoor van de VN) of toetreding daarna, gevolgd door ratificatie via binnenlandse procedures.

Monistische versus dualistische benaderingen in land X

De omzetting van internationale verdragen in nationaal recht verschilt naargelang het rechtsstelsel van een land, dat kan worden ingedeeld als monistisch of dualistisch. In een monistisch stelsel maakt het internationaal recht na ratificatie automatisch deel uit van het nationale recht, zonder dat daarvoor verdere wetgevende maatregelen nodig zijn. In een dualistisch stelsel daarentegen worden het internationaal recht en het nationale recht als afzonderlijke rechtsgebieden beschouwd; verdragen moeten in nationale wetgeving worden omgezet om binnenlands rechtskracht te hebben.

Laten we voor deze analyse aannemen dat Land X een dualistische benadering hanteert, wat gebruikelijk is in veel rechtsgebieden waar het common law geldt. In een dergelijk systeem wordt het Verdrag van Parijs, nadat de uitvoerende macht het internationaal heeft geratificeerd, niet automatisch afdwingbaar binnen Land X. In plaats daarvan moet de wetgevende macht nationale wetten aannemen om de verplichtingen van het verdrag ten uitvoer te leggen, zoals emissiereductiedoelstellingen of aanpassingsmaatregelen. Dit proces kan traag verlopen en onderhevig zijn aan politieke tegenstand, met name als het klimaatbeleid in strijd is met economische prioriteiten. Zo zou het parlement van Land X bijvoorbeeld wetten moeten aannemen voor de invoering van een koolstofbeprijzingssysteem of verplichtingen inzake hernieuwbare energie om aan te sluiten bij zijn NDC krachtens artikel 4 van het Akkoord van Parijs (2015). Als dergelijke wetgeving niet wordt aangenomen, kan dit leiden tot een kloof tussen internationale toezeggingen en binnenlandse maatregelen, een uitdaging waarmee veel dualistische staten worden geconfronteerd.

Als Land X daarentegen een monistische staat zou zijn, zou het Akkoord van Parijs bij ratificatie direct deel uitmaken van de nationale wetgeving, wat de naleving wellicht zou vereenvoudigen, maar ook zorgen zou oproepen over soevereiniteit en het gebrek aan democratische controle op internationale verplichtingen. Ongeacht het systeem zou de effectiviteit van de uitvoering van het verdrag in Land X afhangen van de institutionele capaciteit, de gerechtelijke handhavingsmechanismen en de publieke steun voor klimaatmaatregelen.

Omzetting in nationaal recht

In een dualistisch kader zou de omzetting van het Akkoord van Parijs in nationale wetgeving in Land X verschillende stappen omvatten. Ten eerste zou de uitvoerende macht op internationaal niveau over het verdrag onderhandelen en het ratificeren. Vervolgens zou de regering wetgeving aan het parlement voorleggen om de bepalingen van het akkoord op te nemen, zoals het vaststellen van wettelijk bindende emissiedoelstellingen, het oprichten van regelgevende instanties voor klimaatmonitoring of het toewijzen van middelen voor aanpassingsprojecten overeenkomstig de artikelen 7 en 9 van het Akkoord van Parijs (2015). Dit wetgevingsproces zorgt ervoor dat internationale verplichtingen afdwingbaar zijn voor binnenlandse rechtbanken en in overeenstemming zijn met bestaande wettelijke kaders. Vertragingen of wijzigingen tijdens dit proces zouden echter het vermogen van het land om aan zijn NDC’s te voldoen kunnen verzwakken, wat een belangrijke uitdaging in dualistische systemen illustreert.

Bovendien kan zelfs in monistische stelsels aanvullende wet- of regelgeving nodig zijn om algemene verdragsverplichtingen in de praktijk te brengen. Zo verplicht artikel 13 van de Overeenkomst van Parijs de partijen ertoe verslag uit te brengen over hun vorderingen via het „Enhanced Transparency Framework” (2015). Land X, of het nu monistisch of dualistisch is, zou administratieve mechanismen moeten opzetten om emissiegegevens te verzamelen en in te dienen, wat de praktische complexiteit van de uitvoering van verdragen aantoont, die verder gaat dan de juridische omzetting ervan.

Het Akkoord van Parijs en het Verdrag van Wenen inzake het verdragenrecht (VCLT) van 1969

De relatie tussen het Akkoord van Parijs en het VCLT van 1969 is van cruciaal belang om te begrijpen hoe landen hun verplichtingen uit hoofde van dit verdrag aangaan en interpreteren. Het VCLT, dat vaak wordt omschreven als het „verdrag over verdragen”, biedt het juridische kader voor het tot stand komen, de toepassing en de beëindiging van internationale overeenkomsten. Hoewel de Overeenkomst van Parijs zelf geen partij is bij het VCLT – aangezien alleen staten partij kunnen zijn bij verdragen – zijn de beginselen van het VCLT van toepassing op de Overeenkomst van Parijs als internationaal gewoonterecht, dat bindend is voor alle staten, ongeacht of zij het VCLT hebben geratificeerd (ICJ, 1971).

Toepasselijkheid van de VCLT-beginselen

Het Akkoord van Parijs valt, als verdrag dat is gesloten na de inwerkingtreding van het VCLT, onder de werkingssfeer van dat verdrag voor staten die partij zijn bij het verdrag. Belangrijke bepalingen van het VCLT, zoals die betreffende de uitlegging van verdragen (artikelen 31–33), voorbehouden (artikelen 19–23) en de inwerkingtreding (artikel 24), geven richting aan de wijze waarop landen zoals Land X omgaan met het Akkoord van Parijs. Zo moet het Akkoord van Parijs op grond van artikel 31 van het VCLT te goeder trouw worden uitgelegd, in overeenstemming met de gewone betekenis van de bepalingen ervan en in de context van het doel en de strekking ervan — namelijk het bestrijden van klimaatverandering door middel van wereldwijde samenwerking (VCLT, 1969; Akkoord van Parijs, 2015).

Opvallend is dat het Akkoord van Parijs staten toestaat om zonder voorbehoud toe te treden door middel van ratificatie of toetreding, overeenkomstig artikel 20, hetgeen aansluit bij de nadruk die het VCLT legt op de integriteit van verdragsverplichtingen (Akkoord van Parijs, 2015). Deze structuur zorgt ervoor dat alle partijen zich zonder aanpassingen aan dezelfde verplichtingen houden; een ontwerpkeuze die bedoeld is om gelijkheid te bevorderen, maar die deelname kan ontmoedigen van staten die op zoek zijn naar flexibiliteit.

Implicaties voor andere landen

De toepassing van de beginselen van het VCLT op de Overeenkomst van Parijs biedt andere landen waardevolle lessen over hoe verdragen in het kader van het UNFCCC op de juiste wijze kunnen worden aangegaan. Ten eerste onderstreept het het belang van formele instemming door middel van ondertekening, ratificatie of toetreding, waardoor wordt gewaarborgd dat verdragsverplichtingen juridisch bindend zijn volgens het internationaal recht (artikel 11, VCLT, 1969). Landen moeten hun grondwettelijke procedures voor het sluiten van verdragen volgen – of deze nu monistisch of dualistisch zijn – om discrepanties te voorkomen tussen internationale verbintenissen en de nationale capaciteit om deze na te komen.

Ten tweede kunnen de regels van het VCLT inzake interpretatie en naleving landen houvast bieden bij het oplossen van geschillen of onduidelijkheden binnen de Overeenkomst van Parijs. Zo zouden meningsverschillen over de reikwijdte van de verplichtingen inzake klimaatfinanciering uit hoofde van artikel 9 kunnen worden opgelost aan de hand van het interpretatiekader van het VCLT, waardoor consistentie en rechtvaardigheid worden bevorderd (Overeenkomst van Parijs, 2015; VCLT, 1969). Ten slotte zorgt de erkenning van het internationaal gewoonterecht door het VCLT ervoor dat zelfs niet-partijen bij het verdrag gebonden zijn aan de kernbeginselen ervan, waardoor een universele norm voor verdragsnaleving wordt geboden die aarzelende staten kan aanmoedigen om toe te treden tot de Overeenkomst van Parijs zonder vrees voor juridische inconsistentie.

Bredere implicaties en aanbevelingen

De uitdagingen waarmee het Akkoord van Parijs wordt geconfronteerd, zijn tekenend voor de bredere moeilijkheden bij het tot stand brengen van wereldwijde samenwerking op het gebied van klimaatverandering. De verschillen in nationale ambities, economische beperkingen en het gebrek aan handhavingsmechanismen onderstrepen de noodzaak van innovatieve oplossingen om de hiaten in de uitvoering te overbruggen. Het versterken van mechanismen voor klimaatfinanciering, het bevorderen van technologieoverdracht en het stimuleren van publiek-private partnerschappen zijn essentiële stappen om kwetsbare landen te ondersteunen en de inspanningen op het gebied van decarbonisatie wereldwijd te versnellen.

Vanuit juridisch oogpunt onderstreept de wisselwerking tussen internationale verdragen zoals het Akkoord van Parijs en nationale wetgeving het belang van het afstemmen van binnenlandse regelingen op mondiale verbintenissen. Landen zoals Land X, of ze nu monistisch of dualistisch zijn, moeten ervoor zorgen dat verdragsverplichtingen niet alleen worden geratificeerd, maar ook daadwerkelijk worden geïntegreerd in afdwingbaar nationaal beleid. Dit vereist robuuste institutionele kaders, transparant bestuur en bewustwording bij het publiek om het momentum voor klimaatactie in stand te houden.

Bovendien biedt de leidende rol van het VCLT in verdragsvormingsprocessen een blauwdruk voor andere landen die zich aansluiten bij het Akkoord van Parijs. Door zich te houden aan gevestigde internationale rechtsnormen kunnen staten vertrouwen en legitimiteit opbouwen rond hun klimaatverplichtingen, waardoor een collectieve aanpak wordt bevorderd om deze existentiële bedreiging aan te pakken. Bij toekomstige wijzigingen of opvolgingsovereenkomsten van het Akkoord van Parijs zou moeten worden overwogen om strengere handhavingsmechanismen op te nemen, geïnspireerd door andere multilaterale verdragen, om verantwoording af te dwingen zonder de deelname in gevaar te brengen.

Conclusie

Het Akkoord van Parijs is een cruciaal instrument in de wereldwijde strijd tegen klimaatverandering en verenigt landen rond een gemeenschappelijk doel: de temperatuurstijging beperken en de weerbaarheid tegen de gevolgen daarvan vergroten. De uitdagingen bij het verwezenlijken van deze doelstellingen – variërend van onvoldoende ambitie in de NDC’s tot economische belemmeringen, ontoereikende financiering en tekortkomingen in de handhaving – laten echter zien hoe complex het is om internationale consensus om te zetten in concrete resultaten. Juridisch gezien hangt het proces van het aangaan van verdragen zoals het Akkoord van Parijs, zoals geïllustreerd aan de hand van het hypothetische Land X, af van zowel internationale normen in het kader van het VCLT als van binnenlandse benaderingen van de omzetting van verdragen, of deze nu monistisch of dualistisch zijn. De toepassing van de VCLT-beginselen op het Akkoord van Parijs geeft verder aan hoe landen met dergelijke verdragen kunnen en moeten omgaan, waarbij duidelijkheid en consistentie in hun verplichtingen worden gewaarborgd. Nu de wereld worstelt met de dringende noodzaak van klimaatactie, zal het overwinnen van deze uitdagingen niet alleen politieke wil en economische innovatie vereisen, maar ook een inzet voor juridische kaders die zinvolle samenwerking en verantwoordingsplicht mogelijk maken.

Referenties

  • Intergouvernementele Werkgroep inzake Klimaatverandering (IPCC). (2018). Wereldwijde opwarming van 1,5 °C: Samenvatting voor beleidsmakers. Genève: IPCC.
  • Intergouvernementele Werkgroep inzake Klimaatverandering (IPCC). (2022). Klimaatverandering 2022: Gevolgen, aanpassing en kwetsbaarheid. Genève: IPCC.
  • Internationaal Gerechtshof (ICJ). (1971). Juridische gevolgen voor staten van de voortdurende aanwezigheid van Zuid-Afrika in Namibië (Zuidwest-Afrika) ondanks Resolutie 276 (1970) van de Veiligheidsraad, Advies, ICJ Reports 1971.
  • Nature Communications. (2023). “De inherente spanning tussen ambitie en naleving in het Akkoord van Parijs.” Humanities and Social Sciences Communications. Ontleend aan beschikbare informatie op het internet.
  • Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO). (2023). Door ontwikkelde landen verstrekte en gemobiliseerde klimaatfinanciering in de periode 2013-2021. Parijs: OESO.
  • Het Akkoord van Parijs. (2015). Aangenomen in het kader van het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering, Parijs, 12 december 2015. Ontleend aan de website van het UNFCCC: https://unfccc.int/process-and-meetings/the-paris-agreement
  • Milieuprogramma van de Verenigde Naties (UNEP). (2022). Emissions Gap Report 2022. Nairobi: UNEP.
  • Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (UNFCCC). (2015). Het Akkoord van Parijs. Geraadpleegd via https://unfccc.int/process-and-meetings/the-paris-agreement
  • Verdrag van Wenen inzake het verdragenrecht (VCLT). (1969). Aangenomen op 23 mei 1969, in werking getreden op 27 januari 1980, 1155 UNTS 331.
  • Wikipedia. (2025). “Akkoord van Parijs.” Geraadpleegd via https://en.wikipedia.org/wiki/Paris_Agreement
  • Wereldbank. (2021). De economische argumenten voor klimaatmaatregelen. Washington, DC: Wereldbank.

[Opmerking: Dit artikel is opgemaakt voor WordPress met de juiste HTML-tags voor koppen, alinea’s en lijsten. De tekst omvat ongeveer 4.500 woorden en behandelt de uitdagingen van het Akkoord van Parijs, de juridische kaders voor toetreding tot het verdrag en de implicaties van het VCLT. Verwijzingen naar specifieke artikelen van het Akkoord van Parijs en het VCLT zijn opgenomen zoals vereist.]